Jeszcze kilka lat temu systemy automatyki postrzegane były jako luksus, szczególnie przez osoby budujące domy jednorodzinne. Dziś inwestorzy coraz częściej rozważają zastosowanie ich, w różnym stopniu, w budowanych przez siebie obiektach. Wzrost cen mediów i energii oraz rozsądne gospodarowanie tymi elementami codziennego życia przyczynia się do rozwoju tego trendu. Dzisiaj praktycznie każdy obiekt hotelowy, produkcyjny, biurowy, itp. wyposażany jest w zintegrowany system zarządzania i monitoringu przepływu mediów oraz energii tzw. BMS zwany także „inteligentnym domem”. Te same czynniki przyczyniają się również do coraz bardziej świadomego wykorzystania tych systemów w sektorze prywatnym. Decyduje jednak zazwyczaj komfort, bezpieczeństwo i cena nakładów inwestycyjnych. AI może być wykorzystana w domu na wiele sposobów m.in. do automatyzacji włączania i wyłączania światła, sterowania temperaturą, otwierania drzwi garażowych, sterowania odtwarzaniem i ustawiania alarmów, ustawiania systemów bezpieczeństwa (jak np. inteligentne zamki i kamery) do wykrywania zagrożeń i ich usuwania, ustawiania i regulacji działania sprzętów RTV i AGD, doboru filmów i muzyki. Eksperci przewidują także możliwości monitorowania przez AI zdrowia i samopoczucia mieszkańców domu oraz podejmowania odpowiednich działań, gdy pojawią się problemy wymagające np. interwencji lekarskiej.

Wkraczanie sztucznej inteligencji w budownictwie jest trendem, który towarzyszy nam od lat. Początkowo stosowane archaiczne, z dzisiejszego punktu widzenia, rozwiązania oparte były o szereg przekaźników czy wyłączników czasowych. Ewaluowały one do skomplikowanych rozwiązań automatyki budynkowej potocznie zwanej „Inteligentnym domem” (BMS). Coraz większy udział automatyki w budownictwie stymulowany jest przez rozwój i zmiany technologii budynków, jak i poprzez coraz bardziej wygórowane standardy określone przez prawo budowalne, jakim mają odpowiadać remontowane i nowo budowane obiekty. Niewątpliwie, systemy automatyki budynkowej zwiększają nakłady inwestycyjne na etapie realizacji obiektu, jednak przyczyniają się do optymalizacji jego pracy, a co za tym idzie zmniejszenia kosztów eksploatacji budynku, minimalizacji częstotliwości oraz czasu trwania awarii – tłumaczy Wojciech Futyma ze szczecińskiej firmy Futyma.

Trend w wykorzystywaniu sztucznej inteligencji oraz automatyki budynkowej typu smart home wśród deweloperów zajmujących się budownictwem wielorodzinnym znacząco wpływa na podniesienie standardu i prestiżu takich inwestycji. A właśnie o to wielu deweloperom chodzi. Wzrost zainteresowania tematem jest znaczący, właściwie można powiedzieć, że jest to już pewien standard wśród osób, które się budują. Inwestorzy, projektanci i architekci obiektów biurowych, restauracyjnych i hotelowych coraz częściej odwiedzają nasze salony mówi Łukasz Ćwikliński, dyrektor handlowy szczecińskiej firmy Ampio.

Zaznacza, że podstawowe elementy, o które pytają klienci to system sterowania ogrzewaniem, klimatyzacją, rekuperacją, system sterowania roletami lub żaluzjami elektrycznymi, możliwość kontroli oświetlenia i tworzenia nim odpowiedniego nastroju oraz system alarmowy i monitoringu. Klientom trudno jest sobie wyobrazić wybudowanie domu czy obiektu zawierającego te wszystkie elementy bez systemu automatyki, która sprawi, że zarządzanie nimi będzie intuicyjne, wygodne i przyniesie im oszczędności.

Warto zwrócić uwagę na to, że profesjonalne systemy, które są bezpieczne, stabilne i dają 100 proc. satysfakcji, to systemy przewodowe o tzw. logice rozproszonej. Ich montażem zajmują się liczne autoryzowane firmy instalacyjne. Jedną z najważniejszych cech takich systemów jest prosta, intuicyjna obsługa w połączeniu z automatyzacjami, które mogą odbywać się bez naszego udziału – dodaje Łukasz Cwikliński.

Dzisiejsze systemy automatyki pozwalają, na szczegółową analizę danych z szeregu czujników zainstalowanych w obiekcie i zoptymalizowanie działania urządzeń, dla uzyskania jak najlepszego efektu. Idealnym przykładem staje się tutaj możliwość sterowania systemami grzewczymi, które dawniej jako proste szybko reagujące źródła ciepła w postaci „kaloryferów” ogrzewały pomieszczenia budynków. Dzisiaj ewaluowały do bardzo inercyjnych i skomplikowanych układów grzewczo - chłodzących działających płaszczyznowo. Tak duża zmiana w tej dziedzinie budowlanej, wymusiła również zmianę w systemach sterowania. Niegdyś używane, proste regulatory oparte o nastawę temperatury i prosty algorytm sterowania, nie mają zastosowania we współcześnie stosowanych systemach grzewczych. Rozwój AI pozwolił na opracowanie systemów monitorujących zmiany temperaturowe w różnych częściach budynku i za pomocą odpowiednio dobranych charakterystyk, wysterowanie urządzenia grzewczego w taki sposób, aby uzyskać jak najlepszy efekt przy jak najmniejszym zużyciu energii – stwierdził Wojciech Futyma.

Dodaje, że należy zauważyć rosnący dostęp na rynku do nowych, niesprawdzonych systemów automatyki, które pomimo pozytywnego wpływu na wzrost popularności systemów poprzez niską cenę i dobry marketing, długofalowo przez brak wsparcia i małą stabilność, doprowadzają do zniechęcenia inwestorów do tego typu aplikacji.

Stosowanie tego typu rozwiązań, opartych o know-how jednego producenta jest ryzykiem, które każdy z inwestorów powinien skalkulować przy podejmowaniu decyzji o ich instalacji. My wykonujemy instalacje w standardzie komunikacyjnym KNX, który jest najbardziej stabilnym i pewnym systemem „Inteligentnego domu”. Stworzony jest tak aby można było go łatwo rozbudowywać i jednocześnie by odpowiadał na technologię przyszłości. Pomimo długiej historii, nawet najstarsze instalacje można włączyć do nowej technologii IoT (Internet of Things), rozwijać o sterowanie systemem Audio-Video czy rozbudować o nowe rozwiązania np. sterowania oświetleniem w standardzie DALI-2. System działa w technologii rozproszonej przy utrzymaniu najwyższych standardów bezpieczeństwa, tzn. że wykluczenie pojedynczego urządzenia z systemu, nie powoduje wpływu na pozostałe jego elementy, brak w nim jest centralnego komputera pełniącego nadrzędną rolę zarządzania systemem, a magistrala danych jest szyfrowana. System nadaje się do instalacji zarówno do małego mieszkania jak i biurowca czy hotelu – wyjaśnia Wojciech Futyma.

Czy wyposażenie mieszkania, domu w urządzenia AI jest kosztowne? Czy to na razie są usługi tylko dla osób majętnych?

– Nie, jak najbardziej są to rozwiązania przygotowane na każdą kieszeń, szyte na miarę potrzeb. Można rozpocząć od podstawowych elementów i przygotować instalację elektryczną pod rozbudowę systemu w przyszłości. Należy również zdać sobie sprawę, iż wiele rozwiązań smart home zastąpi nam liczne piloty, łączniki, termostaty i inne sterowniki niezbędne do obsługi zainstalowanych w domu urządzeń –mówi Łukasz Cwikliński.

Systemy automatyki budynkowej upraszczają instalację. Jednak należy do nich podejść odpowiednio wcześnie. Właściwy projekt, zapewnia optymalizację kosztów i doboru rozwiązań. Najlepszym momentem na wdrożenie systemu automatyki jest etap projektowy obiektu. Do głównych potrzeb klientów na lokalnym rynku, należy integracja systemów zainstalowanych w budynku i ujednolicenie systemu zarzadzania nimi. Do takich należą m.in.: zarzadzanie energią ciepła i chłodu tak aby efektywnie wykorzystać działanie pompy ciepła współpracującą z tzw. „podłogówką”. Monitoring punktu rosy i odpowiednie charakterystyki sterowania, zapewniają zarówno wysoki komfort użytkowania takich instalacji, ale także dbają o stan i długowieczność pomieszczeń. Podobnie jest ze współpracują z systemem rekuperacją, która przy odpowiednim sterowaniu, minimalizuje straty ciepła/chłodu przy zapewnieniu komfortu przebywania w pomieszczeniach. Ale także zapewnia odpowiednio dobry ich stan techniczny, poprzez utrzymywanie w nich prawidłowej wilgotności powietrza, co nie sprzyja rozwojowi różnego rodzaju drobnoustrojów. Jako elementy dodatkowe w budowanych przez nas systemach stosujemy rozwiązania integrujące m.in. sterowania żaluzjami fasadowymi, oknami połaciowymi, Audio-Video, systemami alarmowymi czy monitoringu. Pełna integracja wszystkich tych systemów zapewnia Inwestorom zarówno ich efektywne wykorzystanie, jak i uproszczenie ich obsługi przy użytkowaniu – dodaje Wojciech Futyma